Rejestracja znaku towarowego jako sposób ochrony swojej marki – przewodnik dla przedsiębiorców

Czym jest znak towarowy?

Znak towarowy to oznaczenie usług lub towarów oferowanych przez przedsiębiorcę, które pozwala odróżnić jego towary i usługi od tych oferowanych przez innych. Najczęściej utożsamia się go z logo firmy, ale tak naprawdę możliwości w tym zakresie jest znacznie więcej. 

Znak towarowy jest przede wszystkim informacją dla klientów, że dany towar lub usługa pochodzą od tego, a nie innego przedsiębiorcy. A to będzie mieć szczególnie duże znaczenie, gdy masz już wyrobioną renomę, a Twoje produkty czy usługi kojarzą się z konkretną jakością lub z konkretnymi cechami. 

Co ważne, znak towarowy nie musi być wcale tożsamy z nazwą firmy. Doskonałym przykładem jest marka PLAY oferowana przez przedsiębiorstwo P4 sp. z o.o.

Żeby jednak w ogóle móc myśleć o rejestracji znaku towarowego, musisz upewnić się, że spełnia on 2 warunki: 

1. Będzie używany komercyjnie – do oznaczania towarów lub usług
2. Posiada zdolność odróżniającą – czyli cechę wynikającą z wyżej już wspomnianej definicji. Musi być więc na tyle oryginalny, by pozwalał ustalić, że dane dobra pochodzą właśnie od Ciebie.

Jakie są rodzaje znaków towarowych?

Znak towarowy musi być przedstawiony w określony sposób. Do wyboru mamy kilka możliwości. Jeśli myślisz o tym, by poprzez znak towarowy zastrzec nazwę firmy lub logo, musisz wziąć pod uwagę 3 najpopularniejsze rodzaje znaków towarowych. 

1. Znak słowny – wydaje się najbardziej oczywistym rozwiązaniem pod kątem ochrony nazwy firmy. W tym przypadku znaczenia nie ma czcionka i inne elementy graficzne. Liczy się natomiast to jak nazwa brzmi, gdy jest wypowiadana. Nadrzędną rolę pod kątem ochrony Twojej marki w tym przypadku ma więc nazwa fonetyczna.  
2. Znak graficzny – to przykład klasycznego logo: kształty, kolory, wzajemne ułożenie elementów, czyli takie oznaczenia, które pozwalają odróżnić towary przedsiębiorcy, a jednocześnie nie zawierają elementów słownych. Przykładem może być doskonale wszystkim znany „Swoosh” zdobiący buty Nike. 
3. Znak słowno-graficzny – zawiera elementy słowne i elementy graficzne. W tym przypadku główny nacisk (w odróżnieniu do znaku słownego) kładzie się na warstwę wizualną. 

Jak widzisz, już sam wybór rodzaju znaku towarowego ma znaczenie dla ochrony Twojego przedsiębiorstwa. Dlaczego? 

Załóżmy, że chcesz zastrzec nazwę dla swojej firmy „Wygodne Materace”. Najbardziej logiczne wydaje Ci się złożenie wniosku o rejestrację znaku towarowego w wersji słownej. Jeśli jednak Twój sklep sprzedaje materace, to Twój znak towarowy nie spełnia jednego z podstawowych warunków – nie ma charakteru odróżniającego. Właściwie jedynie informuje o produktach, które sprzedajesz.

Z drugiej strony w przypadku zgłoszenia znaku towarowego w wersji graficzno-słownej masz już szansę, że urząd patentowy wyda decyzję o udzieleniu prawa ochronnego dla znaku „Wygodne Materace”. W praktyce wcale nie będzie to jednak oznaczać, że chronisz nazwę swojej firmy. Ochronie w tym przypadku będzie podlegać jej sposób zaprezentowania w wersji graficznej.  

Inaczej sprawa wyglądałaby, gdyby słowny znak towarowy „Wygodne Materace” chciał zastrzec na przykład przedsiębiorca prowadzący restaurację. Biorąc pod uwagę branżę, w jakiej działa, zdecydowanie byłoby to oznaczenie odróżniającego go na tle innych lokali gastronomicznych.

To jednak nie wszystkie dostępne możliwości pod kątem znaków towarowych. Oprócz rozwiązań najbardziej oczywistych mamy jeszcze całą gamę niekonwencjonalnych znaków towarowych. Wśród nich możemy wymienić m.in.

• Kolor zastrzeżony jako znak towarowy (np. charakterystyczny fioletowy wspomnianej już sieci PLAY);
• Przestrzenny znak towarowy (np. wygląd stacji BP);
• Gest jako znak towarowy (np. cieszynka Krzysztofa Piątka);
• Dźwięk jako znak towarowy ( np. oddech Darth Vadera).

Te i wiele innych rodzajów niekonwencjonalnych znaków towarowych cieszą się znacznie mniejszą popularnością. Często są również znacznie trudniejsze do zastrzeżenia. 

Próby zastrzeżenia fioletowego koloru jako znaku towarowego sieci PLAY były podejmowane dwukrotnie.  Za pierwszym razem – bezskutecznie. Dopiero kilka lat później przedsiębiorstwo rzeczywiście uzyskało ochronę takiego znaku towarowego. Jak widzisz, nawet prawdziwi giganci mogą napotkać tu trudności. Skupmy się więc na rozwiązaniach konwencjonalnych i spróbujmy odpowiedzieć na pytanie – dlaczego w ogóle warto zastrzec znak towarowy?

Dlaczego warto zarejestrować swój znak towarowy?

Czy jeśli chcesz korzystać z takiego samego oznaczenia jak nazwa Twojej firmy, musisz w ogóle rejestrować znak towarowy? Przecież zgodnie z przepisami inny przedsiębiorca działający w tej samej branży nie może korzystać z tej samej lub łudząco podobnej nazwy. 

Takiego przymusu oczywiście nie ma. Pamiętaj jednak, że sam fakt, że Twoja firma jest zarejestrowana pod daną nazwą, jeszcze nie gwarantuje, że nikt inny rzeczywiście nie będzie korzystał z podobnej. Nie jest to również gwarancja, że na rynku jeszcze przed Tobą nie działał już inny przedsiębiorca mający zarejestrowany znak towarowy tożsamy z nazwą Twojej firmy. 

Znak towarowy warto zarejestrować i to z kilku powodów.

1. Masz potwierdzenie prawa własności do marki (w postaci świadectwa ochronnego na znak towarowy);
2. Masz pewność, że nikt nie zarejestruje takiego samego znaku towarowego i nie będzie wykorzystywał go na zastrzeżonym przez Ciebie obszarze (np. Polska lub UE);
3.  Nawet jeśli to zrobi, masz konkretne narzędzia, by temu zapobiec (po zgłoszeniu znaku towarowego w biuletynie urzędu patentowego w określonym terminie masz prawo wnieść sprzeciw do takiej rejestracji);
4. Możesz znacznie skuteczniej zwalczać nieuczciwych konkurentów;
5.  Łatwiej Ci chronić domenę internetową wykorzystującą w adresie Twoją markę
6. Zyskujesz możliwość komercjalizacji znaku poprzez licencje lub sprzedaż;
7. Możesz legalnie posługiwać się symbolem ®.

Co możesz zrobić, gdy ktoś narusza Twoje prawa do znaku towarowego?

Jeśli masz zarejestrowany znak towarowy, a ktoś narusza Twoje prawa, możesz zgłosić konkretne żądania. To zresztą jedna z najważniejszych zalet otrzymania prawa ochronnego na znak towarowy. Rejestracja nazwy firmy, logo lub innych rodzajów znaków towarowych umożliwia Ci żądanie:

• Zaniechania naruszenia – np. zaprzestania oznaczania Twoim znakiem towarowym towarów niewyprodukowanych przez Ciebie;
• Wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści – np. zwrotu pieniędzy zarobionych na sprzedaży niewyprodukowanych przez Ciebie towarów oznaczonych Twoim znakiem towarowym;
• Naprawienia wyrządzonej szkody – np. wynikającej z utraty renomy i zaufania spowodowanych wprowadzeniem do obrotu towarów gorszej jakości, na których widniał Twój znak towarowy;

Zniszczenia towarów opatrzonych znakiem towarowym – to dość złożony temat i znacznie bardziej skomplikowany, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka, dlatego poświęcimy mu osobny artykuł w naszej Bazie Wiedzy. 

Na co zwrócić uwagę przy rejestracji znaku towarowego?

Wiesz już, że warto zarejestrować znak towarowy, by chronić swoją markę. Decydujesz, że warto to zrobić. I co dalej? Musisz wziąć pod uwagę kilka elementów:

Zdecyduj, na jakim obszarze zastrzec znak towarowy (przed Urzędem Patentowym, na terenie EOG lub na świecie)

Masz 3 możliwości, w zależności od tego, na jakim obecnie obszarze działasz i jakie masz perspektywy rozwoju: 

• Zastrzeżenie znaku towarowego w Polsce przed Urzędem Patentowym RP (ochrona przysługuje Ci wtedy na terenie Polski);
• Rejestracja w ramach procedury unijnej po złożeniu wniosku do EUIPO (ochrona przysługuje Ci w EOG);
• Rejestracja na cały świat (w ramach procedury madryckiej).

 Twój wybór w tym zakresie będzie mieć wpływ na to, na jakim obszarze Twoja marka będzie chroniona, jak będzie wyglądała procedura rejestracji i jakie opłaty za zgłoszenie znaku towarowego w związku z tym poniesiesz.

Wybierz rodzaj znaku, jaki chcesz zastrzec i przemyśl tę decyzję pod kątem skutecznej ochrony marki

Druga ważna decyzja dotyczy rodzaju znaku towarowego. Jak wiesz z poprzednich akapitów, Twój wybór w tym zakresie będzie mieć duże znaczenie w kontekście tego, co dokładnie będzie podlegać ochronie i czy w ogóle ta ochrona okaże się możliwa.

Przeprowadź analizę w zakresie ochrony nazwy lub logo firmy

Przy rejestracji znaków towarowych znaczenie będzie mieć wiele kwestii. I nie chodzi tu tylko o dopełnienie formalności. Musisz ustalić: 

• Czy Twój znak w ogóle może zostać zarejestrowany;
• Jaki rodzaj znaku wybrać, by najlepiej zabezpieczyć Twoje prawa;
• W jakich klasach Twój znak ma być chroniony – jest to o tyle ważne, że to właśnie prawidłowe wybranie klasyfikacji w dużej mierze wpływa na skuteczną ochronę Twojego znaku towarowego;
• Czy ktoś już takiego znaku nie zastrzegł (a co za tym idzie – czy ktoś nie może wnieść sprzeciwu wobec Twojego zgłoszenia). 

Choć proces rejestracji znaku towarowego może wydawać się skomplikowany, korzyści z posiadania świadectwa ochronnego znacząco przewyższają koszty i wysiłek związany z rejestracją. Jak widzisz, jest jednak wiele kroków, które musisz wykonać i jednocześnie także wiele etapów, na których potencjalnie możesz popełnić błąd. Żeby tego uniknąć i skutecznie chronić swoją markę, najlepiej powierz to zadanie prawnikom. W tym celu możesz zgłosić się także do naszej kancelarii. Skontaktuj się z nami i zyskaj przewagę.